Samochody

Obecnie cena większości modeli samochodów elektrycznych nadal jest wyższa niż cena porównywalnych modeli z silnikiem wysokoprężnym lub spalinowym; według prognoz różnica ta zniweluje się w połowie lat 20. XXI wieku. Zmiany cen surowców i ograniczenia w łańcuchu dostaw mogą opóźnić zrównanie cen o rok lub dwa. Już teraz jednak całkowity koszt posiadania (TCO) okazuje się niższy w przypadku większości samochodów elektrycznych, jeżeli uwzględni się koszty paliwa, napraw i ubezpieczenia pojazdu. Kluczem do uzyskania przystępnych cen samochodów elektrycznych są inteligentnie zaplanowane rozwiązania fiskalne, a w szczególności system ulg i dodatkowych obciążeń podatkowych, który zakłada wsparcie finansowe dla samochodów zeroemisyjnych i wyższe podatki dla pojazdów zanieczyszczających środowisko.

Choć koszty produkcji samochodów elektrycznych są bliskie kosztom produkcji pojazdów z silnikiem spalinowym, producenci samochodów nadal nie wytwarzają modeli podstawowych na dużą skalę. Postawili zamiast tego na sprzedaż większych i bardziej dochodowych modeli BEV. Europejscy producenci samochodów zapowiedzieli na lata 2024-2027 wprowadzanie na rynek tańszych, kompaktowych modeli takich jak Renault 5 i Volkswagen ID.2. Ich zaplanowany łączny poziom produkcji na rok 2024 w Europie wynosi poniżej 50 000 sztuk, co prawdopodobnie nie zaspokoi popytu. Oznacza to, że masowy rynek kompaktowych samochodów pozostawiono konkurentom z Chin.

Wprowadzenie na szeroką skalę niedrogich, małych samochodów elektrycznych przyspieszyłoby przyrost zeroemisyjnych pojazdów w Europie. Z badania YouGov przeprowadzonego na zlecenie T&E w 2023 roku wynika, że co czwarta osoba planująca kupno nowego samochodu w kolejnym roku zamierzała wybrać samochód elektryczny. Gdyby zaś na rynku pojawił się niewielki model samochodu elektrycznego w cenie do 25 000 euro, odsetek chętnych na zakup nowego pojazdu elektrycznego wzrósłby do 35%.

Branża motoryzacyjna doświadcza największej transformacji w swojej historii. Europejskie firmy, aby przetrwać, muszą się zmienić i dostosować do nowych warunków, gdyż w przeciwnym razie grozi im przejęcie przez konkurentów z USA, Korei i Chin. Mimo apokaliptycznych doniesień, nowe miejsca pracy w łańcuchu dostaw dla pojazdów elektrycznych zrównoważą prognozowane zwolnienia w obszarze sektora motoryzacyjnego nastawionego na produkcję samochodów z silnikiem spalinowym. Główne wyzwanie to zapewnienie, by europejscy pracownicy dysponowali umiejętnościami wymaganymi w nowych miejscach pracy. Z analizy przeprowadzonej przez Boston Consulting Group wynika, że do 2030 roku powstanie zapotrzebowanie na 2,8 miliona pracowników, a w przypadku 2,4 miliona stanowisk zmieni się charakter wykonywanej pracy, co zaowocuje zwiększonym zapotrzebowaniem na szkolenia. Boston Consulting Group zaznacza, że w ostatecznym rozrachunku liczba miejsc pracy pozostanie bez zmian.

Europa uczestniczy w globalnym wyścigu o korzyści płynące z nowych łańcuchów wartości pojazdów elektrycznych i może w nim wiele stracić w wymiarze konkurencyjności i zatrudnienia, jeżeli nie podejmie zdecydowanych działań w kierunku elektryfikacji. W Chinach i w USA sprzedaż samochodów elektrycznych, a także rozwój łańcuchów wartości w e-mobilności nabierają tempa; w związku z tym Europa powinna wysłać jasny sygnał, że nie zamierza rezygnować z zakładanego na rok 2035 celu sprzedaży wyłącznie bezemisyjnych nowych samochodów. Największym zagrożeniem dla rodzimej branży motoryzacyjnej i miejsc pracy jest przegrana Europy w wyścigu technologicznym, a w dalszej perspektywie uzależnienie od chińskich producentów akumulatorów i utrata udziałów w globalnym rynku samochodów na rzecz zagranicznych konkurentów. Chińscy producenci samochodów już skutecznie wkraczają na unijny rynek pojazdów elektrycznych.

Transformacja w kierunku elektromobilności będzie w pełni zrównoważona i odpowiedzialna społecznie jedynie wówczas, gdy będzie oparta na zielonym, etycznym i wiodącym na świecie łańcuchu dostaw akumulatorów w Europie. Rozporządzenie UE w sprawie baterii po raz pierwszy wprowadziło przepisy dotyczące ochrony środowiska w całym cyklu życia baterii, które regulują m.in. pozyskiwanie surowców, produkcję i recykling. Z kolei nowe unijne przepisy dotyczące należytej staranności mają zapobiegać możliwym naruszeniom praw człowieka przy wydobyciu surowców wykorzystywanych do produkcji akumulatorów. Europejski akt w sprawie surowców krytycznych wprowadzi wymóg by niektóre składowe łańcucha wartości metali, a w szczególności rafinacja, przetwarzanie i recykling, odbywały się na terytorium Europy.